کنفرانس «بحران و آیندۀ افغانستان» در شهر برلین آلمان برگزار شد
بخش خبری نبراس
12 ثور 1405/ 2 می 2026
کنفرانس «بحران و آینده افغانستان» به تاریخ ۱۲ ثور سال جاری، به میزبانی آکادمی نورت کانادین در شهر برلین، آلمان برگزار شد. این هماندیشی با حضور جمعی از استادان دانشگاه، پژوهشگران، فعالان مدنی و روزنامهنگاران برگزار گردید و به واکاوی ابعاد چندلایۀ بحران افغانستان و جستجوی چشماندازهای آینده اختصاص یافت. در این برنامه، سخنرانان به تحلیل وضعیتِ کنونی در حوزههای سیاست، اجتماع، آموزش و حقوق بشر پرداخته و راهکارهای خود را برای برونرفت از بنبستهای موجود ارائه کردند.
در این میان، استاد سید حسین اشراق، رئیس مؤسسه مطالعات و تحقیقات نبراس، در سخنرانی خود با عنوان «افغانستان: از بحران آموزش تا آنتروپی فرهنگی»، به کالبدشکافی وضعیت نظام آموزشی پرداخت. وی با طرح این پرسش که آیا محرومیت یک نسل از حقِ دانستن، تنها یک عقبگرد سیاسی است یا سرآغاز یک انحطاط تمدنی؟، هشدار داد که افغانستان امروز فراتر از بحرانهای گذرا، با نوعی فرسایش و آنتروپی فرهنگی روبروست. استاد اشراق بحران آموزش را پدیدهای ساختاری توصیف کرد که از آن تحتِ عنوان «طرد ساختاری از آموزش» یاد میشود؛ وضعیتی که در آن آموزش از کارکردِ رهاییبخش خود تهی شده و به سازوکاری برای انقیاد و بازتولید انفعال تبدیل میگردد.
وی در ادامه، برای مقابله با وضعیتِ مسلط موجود، ایدۀ ایجاد «زیستبوم آموزشی بدیل» را مطرح کرد و در سطح راهبردی، بر ضرورتِ یک تغییر پارادایمیک در نظام حکمرانی تأکید ورزید؛ نظامی که توسعۀ انسانی و عدالت در کانون آن قرار داشته باشد. استاد اشراق برای تحقق این دگرگونی، برجسته کردنِ «منطق تغییر» را حیاتی دانست و استدلال کرد که این منطق باید هم در سطح گفتمانی و نیز در چارچوبهای پراگماتیک، از جایگاه و تأثیرگذاری لازم برخوردار شود.
در پایان این نشست، شرکتکنندگان ضمن تأکید بر ضرورت بازاندیشی در ساختارهای اجتماعی، بر اهمیت تدوین راهکارهای جایگزین برای تداوم آموزش و حفظ دانایی در شرایط انسداد تأکید کردند. این کنفرانس به زعم برگزارکنندگان، زمینهسازِ تداوم گفتگوهای پژوهشی میان نخبگان فکری و بررسی واقعیتهای عینی افغانستان در مجامع علمی بینالمللی خواهد بود.
